Ngày 29/5/2026, tại Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc (Phú Thọ), Viện Nghiên cứu Biến đổi toàn cầu và Phát triển bền vững (GCI) phối hợp với Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc tổ chức Hội thảo “Tham vấn chuyên gia về Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên trong sản xuất nông nghiệp tuần hoàn/nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn vùng miền núi phía Bắc và quy trình áp dụng”.
Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp Bộ TNMT.885.16: “Nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ và đề xuất mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn thích hợp cho các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Viện Nghiên cứu Biến đổi toàn cầu và Phát triển bền vững chủ trì thực hiện giai đoạn 2025–2026.
Tham dự hội thảo có đại diện Vụ Khoa học và Công nghệ – Bộ Nông nghiệp và Môi trường; lãnh đạo Viện Nghiên cứu Biến đổi toàn cầu và Phát triển bền vững; lãnh đạo Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp và cơ quan quản lý địa phương. Trong số đó có GS.TS. Đào Thanh Vân – Phó Chủ tịch Hiệp hội Hữu cơ Việt Nam; GS.TS. Nguyễn Văn Tuất; PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh; PGS.TS. Mai Văn Trịnh; TS. Ngô Đức Minh; TS. Nguyễn Văn Liêm cùng nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường và phát triển bền vững.
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Đỗ Tiến Anh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi toàn cầu và Phát triển bền vững nhấn mạnh rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét, phát triển nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp tuần hoàn là một hướng đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường và tạo sinh kế bền vững. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn thiếu các công cụ đánh giá toàn diện về hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên, hiệu quả môi trường, kinh tế và khả năng nhân rộng của các mô hình sản xuất. Vì vậy, việc xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng tài nguyên thiên nhiên trong nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn là yêu cầu cấp thiết nhằm hỗ trợ công tác quản lý, lựa chọn và phát triển các mô hình phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng miền núi phía Bắc.
Trong báo cáo đề dẫn, nhóm nghiên cứu đã trình bày tổng quan về mục tiêu, nội dung nghiên cứu và định hướng xây dựng Bộ tiêu chí. Theo đó, Bộ tiêu chí được thiết kế nhằm đánh giá mức độ sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên đất, nước, khí hậu, năng lượng, đa dạng sinh học, dinh dưỡng và vật chất trong các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn; đồng thời xem xét các khía cạnh phát thải khí nhà kính, quản lý chất thải, hiệu quả kinh tế, sinh kế và quản trị mô hình. Một trong những định hướng quan trọng được đề xuất là xây dựng hệ thống tiêu chí theo hướng phân tầng, gồm nhóm chỉ số lõi, nhóm chỉ số bổ sung và nhóm chỉ số chuyên sâu nhằm bảo đảm vừa có cơ sở khoa học, vừa phù hợp với điều kiện áp dụng thực tế tại địa phương.
Tại hội thảo, các chuyên gia đã trình bày nhiều tham luận chuyên sâu liên quan đến cơ sở khoa học và thực tiễn của nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn; kinh nghiệm quốc tế về đánh giá hiệu quả sử dụng tài nguyên; các nhóm tiêu chí cốt lõi về khí hậu, nước, năng lượng, đất, dinh dưỡng và đa dạng sinh học; cũng như phương pháp lượng hóa, chấm điểm và quy trình áp dụng Bộ tiêu chí trong thực tiễn. Các tham luận đều nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển từ cách tiếp cận đánh giá dựa chủ yếu vào tiêu chuẩn sản phẩm sang đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng tài nguyên, mức độ tuần hoàn vật chất và đóng góp của mô hình đối với mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Phiên thảo luận chuyên gia diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến góp ý tập trung vào cấu trúc Bộ tiêu chí, phương pháp xác định trọng số, khả năng thu thập số liệu, tính khả thi trong áp dụng ở quy mô nông hộ và hợp tác xã, cũng như khả năng tích hợp với các chương trình OCOP, nông thôn mới, chứng nhận hữu cơ, thị trường các-bon và các yêu cầu về ESG trong chuỗi giá trị nông sản. Nhiều chuyên gia đề xuất cần làm rõ hơn các chỉ số phản ánh đặc thù của vùng miền núi phía Bắc như quản lý đất dốc, chống xói mòn, sử dụng nước tiết kiệm, bảo tồn giống bản địa, phát huy tri thức truyền thống và tăng cường vai trò của cộng đồng địa phương trong quản lý tài nguyên.
Các đại biểu cũng thống nhất rằng Bộ tiêu chí không chỉ là công cụ đánh giá mà còn cần trở thành cơ sở hỗ trợ hoạch định chính sách, hướng dẫn kỹ thuật, lựa chọn mô hình ưu tiên đầu tư, thúc đẩy phát triển nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn và tạo nền tảng cho việc tiếp cận các cơ chế tài chính xanh trong tương lai.
Thông qua hội thảo, nhóm nghiên cứu đã tiếp nhận nhiều ý kiến khoa học và thực tiễn có giá trị nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Bộ tiêu chí và quy trình áp dụng. Kết quả hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm của đề tài, góp phần thúc đẩy phát triển các mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn phù hợp với điều kiện sinh thái, kinh tế và xã hội của vùng miền núi phía Bắc, hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Một số hình ảnh tại hội thảo:
